Almaniya Prezidenti Frank-Valter Ştaynmayerin Azərbaycana etdiyi rəsmi səfər bir sıra tərəfləri baxımından xüsusilə yadda qaldı. Belə ki, bu səfər birinci növbədə cənab Prezident İlham Əliyevin dünyanın nüfuzlu siyasi liderləri ilə bir sırada dayandığını növbəti dəfə nümayiş etdirdi. Eyni zamanda bu səfər Azərbaycanın ehtiram göstərilən dövlətlərindən olduğunu, Almaniyanın ölkəmizin Avropanın enerji təhlükəsizliyinə və nəqliyyat dəhlizlərinin inkişafına verdiyi töhfələri yüksək qiymətləndirdiyini göstərdi.
Məlumdur ki, Almaniya dünyanın siyasi və iqtisadi səhnəsində aparıcı və söz sahibi olan dövlətlərdən biridir. İqtisadiyyatının həcminə görə bu ölkə Avropada birinci, dünyada isə liderlər sırasındadır. Yüksək iqtisadi göstəriciləri bu ölkənin beynəlxalq müstəvidə siyasi baxımdan da mövqelərini əhəmiyyətli dərəcədə gücləndirir. Təsadüfi deyil ki, Almaniya Avropa İttifaqında da əsas söz sahibidir. Bu təşkilatın bütün siyasi-iqtisadi qərarlarında Almaniyanın mövqeyi xüsusi çəkiyə malikdir.
Almaniya ilə Azərbaycan arasında əməkdaşlıq əlaqələri respublikamız dövlət müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra inkişaf etməyə başlayıb. Bu ölkə Azərbaycanın dövlət müstəqilliyini 12 yanvar 1992-ci il tarixində tanıyıb. İki ölkə arasında diplomatik münasibətlər isə bundan bir qədər sonra, 20 fevral 1992-ci il tarixində qurulub. Lakin münasibətlərin tarixi əslində daha qədimdir. Belə ki, Azərbaycanda hələ 200 il əvvəl ərazilərimizə köçürülən almanlar tərəfindən yaşayış məntəqələri salınıb. Azərbaycan xalqına məxsus olan multikulturalizm ənənələri almanların torpaqlarımızda rahat həyat sürmələrinə, xalqımızla qaynayıb qarışmalarına imkan yaradıb. Almanların vaxtilə inşa etdikləri evlər, kilsələr və memarlıq nümunələri bu gün də qorunub saxlanılır.
Hazırda Azərbaycanla Almaniya arasında siyasi, iqtisadi və digər sahələrdə geniş əməkdaşlıq münasibətləri mövcuddur. Respublikamızın iqtisadi inkişaf baxımından mühüm nailiyyətlər qazanması, Cənubi Qafqazda və beynəlxalq aləmdə mövqelərinin gücləndirməsi Almaniyada da diqqətlə izlənilir. Prezident İlham Əliyevin indiyədək Almaniyaya etdiyi işgüzar və rəsmi, o cümlədən Almaniya rəsmilərinin ölkəmizə səfərləri göstərir ki, ikitrəfli əlaqələr inkişaf edir və hər iki tərəf əməkdaşlıq istiqamətlərinin daha da genişləndirilməsinə böyük maraq göstərir.
Almaniya Prezidentinin Bakıya səfərinin gündəliyi kifayət qədər geniş idi. Cənab Prezident İlham Əliyevlə danışıqlarda siyasi, iqtisadi əlaqələr, ticarət münasibətləri, Orta Dəhliz layihəsi və bu layihədə Azərbaycanın rolu, ölkələrimiz arasında enerji, o cümlədən «yaşıl enerji» sahəsində əməkdaşlıq, artıq keçmişdə qalmış Qarabağ münaqişəsi, beynəlxalq gündəm və bir sıra digər məsələlər ətrafında fikir mübadiləsi aparıldı.
Qeyd edək ki, Azərbaycan və Almaniya prezidentləri indiyədək bir neçə dəfə, o cümlədən beynəlxalq tədbirlər çərçivəsində görüşüblər. Sonuncu dəfə iki dövlətin rəhbərləri arasında görüş ötən ilin aprel ayında Prezident İlham Əliyevin Almaniyaya işgüzar səfəri zamanı keçirilmişdi. Bu görüşlər onu göstərir ki, Azərbaycan və Almaniya prezidentləri arasında dinamik və fəal siyasi dialoq mövcuddur. 2016-cı ildə xarici işlər naziri kimi Azərbaycana gələn Frank-Valter Ştaynmayer isə Almaniyanın dövlət başçısı vəzifəsində ilk dəfə idi ki, respublikamıza səfər edirdi və Prezident İlham Əliyevin mətbuata bəyanatı zamanı qeyd etdiyi kimi bu səfər bizim əlaqələrə yeni müsbət təkan verəcəkdir:
"Həm təkbətək görüşdə söhbət əsnasında, həm də nümayəndə heyətlərinin iştirakı ilə apardığımız danışıqlarda Almaniya-Azərbaycan əlaqələrinin gələcək inkişafı müzakirə edilmişdir. Mən tam əminəm ki, bu səfər bizim əlaqələrimizə yeni müsbət təkan verəcəkdir. İqtisadi sahədə əldə edilmiş nəticələr bizi təbii olaraq ruhlandırır. Çünki bu ilin yanvar-fevral aylarında bizim ticarət dövriyyəmiz təxminən üç dəfə artıb".
Frank-Valter Ştaynmayerin mətbuata bəyanatında səsləndirdiyi fikirlər isə Azərbaycanın beynəlxalq məsələlərdəki rolunun rəsmi Berlin tərəfindən təqdir olunduğunu və yüksək qiymətləndirildiyini nümayiş etdirdi. Bu sırada Almaniya Prezidentinin Avropaya təbii qaz nəqlinə görə Azərbaycana təşəkkür etməsi xüsusi qeyd edilməlidir.
Bununla yanaşı Azərbaycanın Şərq-Qərb və Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizlərinin inkişaf etdirilməsi və imkanlarının artırılması istiqamətində həyata keçirdiyi tədbirlər də Almaniyanın xüsusi diqqət mərkəzindədir. Ona görə ki, Almaniya bu dəhlizlərin fəaliyyətini özünün də iqtisadi maraqlarının qorunması baxımından əlverişli hesab edir. Frank-Valter Ştaynmayerin özünün də qeyd etdiyi kimi Orta Dəhlizin rolu alman iqtisadiyyatı üçün vacibdir:
"Yalnız Mərkəzi Asiya ilə deyil, həm də Uzaq Şərqlə ticarət əlaqələrimizdə ölkənizin rolu var, yaxud da ki, Cənub-Qərbi Asiya ilə, Çinlə. Biz bilirik ki, hazırda mövcud yolların imkanları məhduddur. Ölkənizdən keçən yolların, Orta Dəhlizin rolu alman iqtisadiyyatı üçün də vacibdir, yaxşı perspektivdir və bu, daha maraqlı bir perspektivə çevriləcək".
Almaniya Prezidentinin səfəri zamanı toxunulan və eyni zamanda bir daha beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətə çatdırılan məsələlərdən biri də Ermənistanla aparılan sülh danışıqlarında Azərbaycanın mövqeyi ilə bağlı oldu. Prezident İlham Əliyev KİV nümayəndələrinin suallarını cavablandırarkən sülh danışıqlarının məzmununu diqqətə çatdıraraq, sülh müqaviləsinin imzalanması ilə bağlı Azərbaycanın Ermənistan üçün də bəlli olan prinsipial şərtlərini bir daha açıqladı. Beləliklə, bir daha bəyan olundu ki, fəaliyyətini dayandırmış ATƏT-in Minsk qrupunun de-yure ləğvindən və Ermənistan konstitusiyasından Azərbaycana qarşı ərazi iddiasının yer aldığı aktın çıxarılmasından sonra sülh müqaviləsini imzalamaq üçün heç bir maneə olmayacaq.
Bütövlükdə, Almaniya Prezidenti Frank-Valter Ştaynmayerin respublikamıza ilk rəsmi səfəri göstərdi ki, bu ölkə Azərbaycanla əlaqələrin daha da inkişafına maraq göstərir. Bu baxımdan iki dövlət arasındakı siyasi dialoq konstruktiv tərəfdaşlığa əsaslanmaqla fəal şəkildə davam etdirilir və bu, digər sahələrdə əməkdaşlıq münasibətlərinin daha da genişlənməsinə gətirib çıxaracaq. Eyni zamanda səfərin yekunları belə bir qənaətə gəlməyə imkan verir ki, Almaniya Azərbaycanın beynəlxalq aktual məsələlərlə bağlı mövqelərini düzgün dəyərləndirir.
Xanlar Fətiyev
Milli Məclisin deputatı