b_550_325_16777215_00_images_xeber_sekilleri__22.12.2018_scscsdcf.jpg
İran ali dini lideri ölkədə ən nüfuzlu və ictimai rəyə təsir edən vəzifələrdən biri olan Tehran şəhər imam-cüməsi postuna yeni təyinat edib.

Dini liderin ötən ilin son günü imzaladığı əmrə əsasən 55 yaşlı Höccətislam Məhəmməd Cavad Əli Əkbəri Tehranın 6-cı imam-cüməsi təyin olunub. İslam Respublikasının 20 milyonluq paytaxtının imam cüməsi həm dini, həm də siyasi baxımdan ciddi post hesab olunur.

Çünki hər həftə cümə namazı zamanı siyasi xütbə edir və bu zaman hökumət başçısı da daxil olmaqla, istənilən şəxsi tənqid edə bilir. Bu post bir mənada dini hakimiyyətin əsas ruporu hesab olunur. İndi uzun illərdən sonra bu posta nisbətən gənc kadr təyin olunub. 55 ciddi yaş olsa da, Əli Əkbəri özündən əvvəlki 70-90 yaş aralıqlı qoca imamlarla müqayisədə daha gənc hesab oluna bilər.

O, bir zamanlar məktəblilərin İslam Dərnəyi adlı təşkilata rəhbərlik edib. Məktəblilərin İslami Dərnəyi təşkilatı dövlətin himayə etdiyi qurumdur, bütün ölkə boyunca fəaliyyət göstərir. Bir mənada “komsomol” təşkilatının ekvivalenti kimi də saymaq olar. Yəni buna qədər Əli Əkbəri ölkədə kifayət qədər tanınmış və müsbət imicə malik şəxslərdən biri olub. İndi isə onu daha yüksək vəzifəyə irəli çəkiblər. Və artıq Tehranın yeni imam-cüməsi ilk cümə namazında özünü göstərib. Daha əvvəl hökumət rəsmiləri ilə sadə xalq arasında mövcud olan baryeri qaldırmağı göstəriş verib, yəni bundan sonra sıravi tehranlılar və hökumət rəsmiləri eyni cərgədə dayanacaqlar. Doğrudur, Tehranın cümə namazı imamları Əli Əkbəridən savayı daha 5 nəfərdir, o cümlədən, Məhəmməd İmami Kaşani, Əhməd Xatəmi, Kazım Siddiqi kimi formal olaraq imam-cümə statusunda olan şəxslər var.

Amma məsələ ondadır ki, indi yeni imam-cüməni İranda hakimiyyət daxilində islahat hərəkətinin nümunəsi hesab edirlər. Bunun bir neçə səbəbi var.

Birincisi, son bir ildə dini-siyasi və bir sıra dövlət postlarına çoxlu sayda nisbətən gənc kadrlar təyin olunub. Və bunlar əsasən idarəçiliyə yeni nəfəs gətirirlər. İkincisi və ən əsası, İranda artıq dövlət məmurlarının yaş və pensiya qanununa dəyişiklik edilib. Bununla da necə deyərlər, gənclərin yolu açılıb.

İranda son illərə qədər olan dövlət idarəçiliyi sistemində məmurlar üçün yaş məhdudiyyəti olmayıb. Hətta uzun müddət dövlət işlərində çalışan və 30 illik stajdan sonra təqaüdə çıxan yaşlı məmurlar başqa qurumlarda vəzifəyə təyin olunur, ya da müşavirlik, məsləhət xidmətlərində yüksək postlara təyin olunur və beləliklə ölənə qədər yüksək postlarda davam ediblər. Bu isə bir tərəfdən həm ikiqat maaş, ödəmələr, həm iş potensialının aşağı düşməsi,  həm də gənc kadrların yolunun bağlaması faktına görə narazılıq səbəbi idi.

Ancaq İran parlamentinin qəbul etdiyi qanuna əsasən artıq təqaüdə çıxan dövlət məmurları yenidən dövlət qurumlarında vəzifə tuta bilməyəcək. Məhz bu qanunun qəbulundan sonra mərkəzi hökumət aparatında və əyalətlərdə bir neçə min rəhbər vəzifə postu boşalıb, bura yeni, nisbətən gənc kadrlar təyin olunmağa başlayıb. Bu isə İran bürokratiyasında ciddi bri gəncləşmə ilə müşahidə olunub. Xüsusən də dini liderin ətrafında və mühafizəkar qanadda bu tendensiya daha qabarıq müşahidə olunur. Şəhər və əyalət imam-cümələri, universitetlər və digər elm-təhsil qurumlarındakı dini liderin təmsilçiləri xeyli cavanlaşıb.

Bəzi tənqidçilər bunu həm də gözlənilən dini lider dəyişikliyi üçün hazırlıq hesab edirlər. İddia olunur ki, yaşlıların yumşaq keçidlə kənarlaşdırılması və onların yerinə daha gənc və dini liderə sadiq kadrların gətirilməsi gözlənilən lider dəyişikliyi zamanı mümkün etirazların qarşısını almağa xidmət edir.

İstənilən halda İranda mühüm dövlət və siyasi postlara daha gənc və dini liderə sadiq, çalışaraq özünü göstərmək istəyən kadrların gəlməsi İslam Respublikası daxilində islahat və yenilənmə hərəkətidir. Bu həm də hakimiyyətin yaşlı və qocalardan ibarət vitrin kadrlarının dəyişməsi ilə yeni imic dəyişikliyidir. Xaricdən ciddi təzyiqlərlə üz-üzə olan İran hakimiyyəti starateqləri anlayır ki, daxildə yenilənmə olmasa hakimiyyət içəridən çürüyə bilər. Ancaq maraqlıdır ki, indi İranda yenilənmə hərəkatına 80 yaşlı, Azərbaycan kökənli dini lider rəhbərlik edir.

Musavat.com


17 Oktyabr 2019 Prezidentin iradları və NONSES: Hörmətli nazir, eşitdiniz? – Müşavirəyə jurnalistikadan baxış
16 Oktyabr 2019 Prezident: Məscidləri dağıdan Ermənistan müsəlman ölkələri ilə dost ola bilməz
14 Oktyabr 2019 Nazir: Saxta əlillik dərəcəsi almaq istəyənlərin çoxu 18 yaşına çatmayan oğlanlardır
11 Oktyabr 2019 Prezidentin köməkçisi: "Azərbaycanın seçki sistemi dünya üçün nümunədir"
10 Oktyabr 2019 Əli Həsənov: "Bakı ilə Moskva arasındakı münasibətlər yüksəlişdədir"
09 Oktyabr 2019 “Mən başqa tədbirdə də Paşinyana cavab verə bilərdim” - İlham Əliyev
08 Oktyabr 2019 "İlham Əliyevin bir çıxışı Ermənistanı qarışdırdı" - Əli Həsənov
07 Oktyabr 2019 Tramp: "ABŞ-ın Suriyada sonu olmayan bu axmaq müharibədən çəkilməsinin vaxtı çatıb"
04 Oktyabr 2019 İlham Əliyev: Erməni əsgərlər Azərbaycanın dinc sakinlərini öldürməkdə davam edir
03 Oktyabr 2019 Elçin Quliyev ermənilərin təxribat törətdiyi ərazidə - FOTO
01 Oktyabr 2019 "Bəhanə gətirməsinlər ki, Lökbatan uzaqdır" - Əli Əhmədov
26 Sentyabr 2019 İlham Əliyev: "Neft və qaz sahəsindən asılılığın azaldılması əsas prioritetlərimizdəndir"
24 Sentyabr 2019 Birinci vitse-prezidentin köməkçisi: "Azərbaycanda heyrətamiz inkişaf templəri müşahidə edilib"
20 Sentyabr 2019 İlham Əliyev “Əsrin müqaviləsi”nin 25 illiyi ilə bağlı keçirilən tədbirdə iştirak edib
19 Sentyabr 2019 Donald Tramp ABŞ kəşfiyyatını hiddətləndirən hərəkət edib
18 Sentyabr 2019 Ərdoğan ABŞ-a iki həftə vaxt verdi
17 Sentyabr 2019 "Tərbiyəsi olmayanlar virtual müxalifətin “siyasi qəhrəmanları”na çevrilib" - Əli Əhmədov
16 Sentyabr 2019 lham Əliyev Türkiyənin Vitse-prezidentinin başçılıq etdiyini nümayəndə heyətini qəbul edib
13 Sentyabr 2019 Hakim partiya bələdiyyə seçkilərinə hazırlığa start verdi
12 Sentyabr 2019 Əli Həsənov: “Bütün sağlam düşüncəli Azərbaycan vətəndaşları onlara nifrət edir”