b_550_325_16777215_00_images_xeber_sekilleri_08avgust2018_38843427_2168180736762343_3173509751141040128_n.jpg

ABŞ-la Türkiyə arasında ortaya çıxan siyasi-diplomatik böhranın səbəbləri əslində amerikalı rahib Endryu Bransonun Türkiyədə həbs edilməsi olmayıb.

Böhranı yaradacaq qığılcımlar 2013-cü ildən ortaya çıxmağa başlayıb.

Təqvimdə 14 may 2013-cü il tarixinə baxsaq, Türkiyənin Beynəlxalq Valyuta Fonduna 23,5 milyard dollar miqdarında olan 10 illik borcunu ödədiyini görərik. Bu isə müstəqil Türkiyə üçün yeni bir başlanğıc idi.

İraq nefti

2013-cü ildə borcunu bağlayan Türkiyə bununla iqtisadi müstəqillik qazanılır. Borcun son qalıqlarını ödəməzdən 4 ay öncə Türkiyə ilə İraq arasında neft transferinə dair razılaşma əldə edilir. Bu, həm Ərbil, həm də Ankara üçün əhəmiyyətli mövzu idi. Ancaq ABŞ-ı narahat edən bir hadisə olaraq tarixə düşmüşdü. ABŞ-ın Xarici İşlər Nazirliyi sözçüsü Türkiyə ilə Şimali İraq arasındakı razılaşmanı dəstəkləmədiklərini bildirmişdi.

Çinlə raket ticarəti

2013-cü ilin ilk yarısında Türkiyə bir digər həmləni müdafiə sənayesi mövzusunda edib. Türkiyə uzun mənzilli hava və raketdən müdafiə sistemi almaq üçün ABŞ-ın yerinə Çinin CPMIEC firmasının istehsal etdiyi FD-2000 raket sistemini seçib. Çinlilərlə əldə edilən razılaşma ABŞ və NATO-nu, hətta Avropa İttifaqı ölkələrini narahat etmişdi.

Netanyahunun üzrxahlığı

22 mart tarixində ABŞ prezidenti Barak Obama ilə İsrailin Baş Naziri Benyamin Netanyahu görüşürdü. Görüş əsnasında baş nazir Ərdoğana zəng edərək "Mavi Mərmərə" qətliamından sonra Türkiyənin ən önəmli şərtini yerinə yetirdi və üzr istədi.

Aralıq dənizinin təbii qazı

İsrail həmin müddətdə Şərqi Aralıq dənizində tapdığı təbii qaz yataqlarını istismara verməyə başlamışdı. Ancaq Türkiyə olmadan çıxardığı qazı heç bir ölkəyə verə bilmirdi. Türkiyə 2013-cü ildə də ABŞ-İsrail ikilisinin təbii qaz siyasətinə qarşı çıxmış və İsrailin təklifini rədd etmişdi. Hazırda da həmin proses problem olaraq qalır. Çünki işin içinə ABŞ, Rusiya və Aİ qarışıb.

Ağ Ev səfəri

16 may 2013-cü ildə Ağ Evə səfər təşkil edildi. O dövrdə Türkiyənin baş naziri olan Rəcəb Tayyib Ərdoğan dövrün ABŞ prezidenti Barak Obama ilə görüşdü. Beynəlxalq Valyuta Fondu ilə borc dəftərinin bağlanmasından sadəcə iki gün sonra gerçəkləşən bu səfər Türkiyə-ABŞ münasibətlərində yeni bir dövrün başlanğıcı idi.

Dərhal “Gəzi Parkı” olayları

16 maydakı Ağ Ev səfərinə qədər Türkiyə Şimali İraqla neft ticarətinə başladı. Çindən raket aldı. İsrailin təbii qaz təklifinə “yox” dedi. Və borclarını tamamilə ödədi. İki həftədən sonra “Gəzi” bəhanəsilə Türkiyədə çevrilişə cəhd olundu.

Misir də eyni tale

Türkiyə artıq dəqiq bir hədəf idi. Yanında Misiri də hədəf taxtasına qoydular. 3 iyulda Misirdə çevriliş oldu. Eyni gün futbol deyiləndə ilk ağıla gələn ölkə olan Braziliyada futbol sevdalısı olan xalq “niyə Dünya Çempionatına ev sahibliyi edirik” formasında komedik bir bəhanə ilə küçələrə axışdı. Braziliyanın prezidenti Lua Luadan sonra, Venesuelanın prezidenti Uqo Çavez xərçəngə tutuldu...

17 dekabr 2013-cü ilin sonrası

Misirin, Braziliyanın püskürdə bilmədiyini Türkiyə püskürtdü. “Gəzi olayları” bitdi və 17 dekbar FETÖ-nün məhkəmə yolu ilə çevriliş cəhdi başladı. Daha sonra terror hücumları və 15 iyul 2016 çevrilişi...

15 iyuldan sonra

Bütün bu zərbələrdən bir-bir sıyrılan Türkiyə üzərindəki yükü atıb güclü şəkildə müstəqil siyasətini yeritməyə başladı. Bunun nəticəsində “Fərat Qalxanı” və “Zeytun budağı” hərəkatları göstərdi.

ABŞ Xarici İşlər Nazirliyi: Türkiyə çarxımıza çomaq soxdu

Bu ilin aprel ayında Afrin hərəkatından sonra ABŞ-ın dövlət katibi olmağa hazırlaşan Mayk Pompeo “Türkiyə Afrində çarxımıza çomaq soxdu” şəklində açıqlama verdi. Və əslində bugünkü böhranın tək cümləlik ümumiləşdirməsi də həmin ifadədir: “Türkiyə həmişə ABŞ-ın çarxına çomaq soxub”.

Bir silahı qaldı...

Və indi də əlində bir silahı qaldı: iqtisadiyyat

Publika.az

21 Avqust 2018 Bu il Məhərrəm ayı sentyabrın 11-dən başlayacaq
20 Avqust 2018 Rusiyalı səfir: Qarabağla bağlı danışıqlarda irəliləyiş müşahidə olunur
17 Avqust 2018 Elmar Vəliyevin güllələnməsi ilə bağlı DİN, Baş Prokurorluq, DTX məlumat yaydı
16 Avqust 2018 Prezident 5 nəfərə general rütbəsi verdi - SİYAHI
15 Avqust 2018 Azərbaycan manatı 26 yaşında
13 Avqust 2018 Britaniya mətbuatı: Xəzər razılaşması enerji layihələrinə yol açır
10 Avqust 2018 ABŞ Türkiyəyə münasibətlərin düzəlməsi üçün şərtini açıqladı: Tək yol...
08 Avqust 2018 Putinlə Tramp arasındakı qapalı görüşün İNANILMAZ SİRRİ AÇILDI
07 Avqust 2018 Putin bağışlamadı: Ermənistanda “hibrid müharibəsi” başlayır
02 Avqust 2018 Kremldən İrəvana ağır zərbə - Silah çatdırılması dayandırıla bilər
16 İyul 2018 “Siz nüvə başlıqlarını gizlədirsiniz” – Sensasiyalı detallar ORTAYA ÇIXDI
11 İyul 2018 Əli Həsənov: "Gəncədəki vəziyyət cəmiyyətin dövlət ətrafında daha sıx birləşməsini tələb edir"
29 İyun 2018 İsrail və Çexiyadan İrəvanı şoka salan AZƏRBAYCAN ADDIMI: Avropadan qalxan silah dolu təyyarə...
22 İyun 2018 Ordumuzun paradda nümayiş etdirəcəyi bu ABŞ hərbi texnikası Ermənistanı QORXUYA SALDI
20 İyun 2018 Dünya dəhşətli müharibəyə doğru - Tramp Reyqanın başlatdığı SAVAŞI YENİLƏDİ
18 İyun 2018 "Mehmetcik"dən böyük uğur: 48 strateji hədəf MƏHV EDİLDİ - Qəndilə 39 km qaldı
06 İyun 2018 ABŞ Azərbaycana görə Qarabağda hərəkətə keçdi - SENSASİYALI İDDİA
25 May 2018 Paşinyandan Putinə gözlənilməz ZƏRBƏ: Rusiya Bakının Qarabağ planını dəstəkləyəcək
21 May 2018 Trampın ŞOK Fələstin PLANI – MOSSAD detalları AÇIQLADI
16 May 2018 Ermənistandakı "məxməri inqilab" Qarabağa sıçrayır - 20 illik "klan" devrilir - ŞOK DETALLAR