b_550_325_16777215_00_images_xeber_sekilleri_08yanvar2018_sdgfghhg.jpg

Dünya birjalarında neftin qiyməti bahalaşıb. Londonun ICE (“InterContinental Exchange Futures”) birjasında “Brent” markalı neftin bir barrelinin qiyməti 0,07 dollar bahalaşaraq 67,69 dollar, Nyu-Yorkun NYMEX (“New York Mercantile Exchange”) birjasında “Layt” markalı neftin bir barrelinin qiyməti isə 0,09 dollar artaraq 61,53 dollar olub.

"AzeriLight" markalı neftin 1 barelinin dəyəri 0,06 dollar və ya 0,09% azalaraq 69,86 dollar təşkil edib. Amma bu azalma ötən aylara nisbətən çox cüzidir. Çünki 2015-2016-cı illər ərzində Azərbaycan nefti kəskin ucuzlaşmışdı. Hətta 30-40 dollara qədər düşmüşdü. Bu eniş təkcə Azərbaycan nefti ilə bağlı deyildi. Dünyada super güclərin mövqelərinin toqquşması beynəlxaql aləmdə neftin qiymətinə kəskin təsir etmişdi. Hətta Rusiya, Venesuella və Səudiyyə Ərəbistanı kimi külli miqdarda neft ixrac edən ölkələrin büdcələrində böyük kəsirlər yaranmışdı. Amma hazırda “qara qızıl” bazarında vəziyyət müsbətə doğru dəyişir. 

Bəs bu bahalaşmanın səbəbi nədir və nə vaxta qədər davam edəcək? 

Xəzər Enerji və Ətraf Mühit Mərkəzinin rəhbəri, iqtisadçı Elnur Sultanov Missiya.Az-a açıqlamasında bildirib ki, “OPEK Plus” dediyimiz qrup dünya bazarında neft qiymətlərinin dəyişməsində böyük əhəmiyyətə malikdir: "Bu qrupa OPEK ölkələri ilə yanaşı Rusiya və ABŞ-da daxildir. Burada ABŞ, Səudiyyə Ərəbistanı və Rusiya dünyada 3 ən böyük istehsalçı hesab edilir. Səudiyyə Ərəbistanı və Rusiya birləşdi və neftin istehalında azaltmaya getdi. Bu azaltma təxminən 1 milyon bareldən çoxdur. Son dövrlər neftin qiymətinin qalxmasının səbəbi budur. Çünki dünya bazarında təxminən 2 milyon barel artıq neft var idi. Rusiya və Səudiyyə Ərəbistanının əməkdaşlığı və onların digər neft istehsalçılarına təziqi artıq neftin bazardan çıxarılmasına səbəb oldu. Bu səbəbdən neftin qiyməti yavaş-yavaş bahalaşmağa başladı”.

b_550_325_16777215_00_images_xeber_sekilleri_08yanvar2018_maxresdefault.jpg
Elnur Sultanov - Xəzər Enerji və Ətraf Mühit Mərkəzinin rəhbəri, iqtisadçı 

Ekspertin sözlərinə görə, hazırda neftin qiymətinin sürətlə bahalaşmasını səbəbi isə tamamilə fərqlidir: “Neftin qiymətinin sürətlə qalxmasına səbəb ABŞ-ın Qüdsü İsrailin paytaxtı kimi tanıması, İranda baş verən hadisələr və Liviya ərazisində böyük neft kəmərinin partlamasıdır. Bu hadisələr Yaxın Şərqdə vəziyyəti gərginləşdirdi. Ona görə də neftin qiyməti anidən 70 dollara qədər qalxdı. Çünki qeyd edilən regionda dünya neft ehtiyatlarının 50 faizdən çoxu toplanıb. 

Elnur Sultanov neft qiymətlərinin artmasının uzunmüddətli olmayacağını bildirib: 
“İranda mitinqlərın dayandırıldığı bildirilir. Liviyadakı boru xətti bərpa edilir. Məlumdur ki, bu il Rusiyada seçkilər keçiriləcək. Həmçinin Səudiyyə Ərəbistanında yeni vəlihət təyin edilib. Ona görə əllərindən gələni edəcəklər ki, bu aylarda neftin qiyməti yüksək qalsın. Ümumilikdə, qısa vaxt ərzində neft qiymətinin artım sürəti yavaşlayacaq. Bu il üçün əsas proqnoz 60-70 dollar arasındadır. Qiymətlərin daha da qalxması ehtimalı çox azdır”. 

b_550_325_16777215_00_images_xeber_sekilleri_08yanvar2018_57EDDBCE-EB67-40F4-8AB2-EF81E9F86A8E_cx0_cy5_cw0_w1023_r1_s.jpg

Ekspert “qara qızıl”ın qiymətinin yüksəlməsinin Azərbaycana külli miqdarda maliyyənin gəlməsinə səbəb olduğunu deyib: “Azərbaycanın 2018-ci ilə olan dövlət büdcəsində neftin qiyməti 45 dollardan götürülüb. Qiymətlərin 1-2 dollar oynaması Azərbaycan üçün gündəlik 1 milyon dollar əlavə gəlir deməkdir. Neft qiymətlərinin artması Azərbaycan iqtisadiyyatı üçün çox əhəmiyyətli hadisədir. Bu artım Azərbaycanda başladılan iqtisadi islahatların uğurla başa çatdırılmasına səbəb olacaq. Qiymətlər 100 dolların üzərində olanda, Azərbaycanın ortalama illik gəliri 15 milyard dollara yaxın idi. Ötən il neftdən gələn gəlirimiz təxminən 6 milyard dollar olub. Neftin qiyməti 60-70 dollar civarında olsa, bu, Azərbaycana illik 1-2 milyard dollar artıq maliyyə vəsaitinin gəlməsi deməkdir. Bu rəqəm Emənistan kimi dövlətlərin büdcəsində bərabərdir”.

Xatırladaq ki, "Azeri LT CIF" neftinin minimal qiyməti 2001-ci ilin dekabrında (19,15 dollar), maksimal qiyməti isə 2008-ci ilin iyulunda (149,66 dollar) qeydə alınıb.

Elvin Məmmədov
Missiya.Az

18 Yanvar 2018 Dövlət büdcəsindən maliyyələşdirilən müəssisələrdə işçilərin maaşı artırılıb
17 Yanvar 2018 Azərbaycan bu il Cənub Qaz Dəhlizinə 1,3 mlrd. dollar xərcləyəcək
16 Yanvar 2018 "Qara qızıl" bazarında neftimiz neçəyə satılır? - SON QİYMƏT
16 Yanvar 2018 “Gazprom” bu il “Türk axını” layihəsinə sərmayəni 2 dəfə artıracaq
12 Yanvar 2018 “Brent” nefti son 3 ildə ilk dəfə olaraq 70 dollara qədər bahalaşıb
11 Yanvar 2018 Azərbaycan neftinin qiymətində kəskin artım
10 Yanvar 2018 "PwC": Bu il dünya iqtisadiyyatı son 7 ilin ən sürətli artımı ilə üzləşəcək
10 Yanvar 2018 Azərbaycan neftinin qiyməti 70 dolları ötüb
08 Yanvar 2018 Sabah dolları bu qiymətə alacaqsınız - Mərkəzi Bank
05 Yanvar 2018 Azərbaycan neftinin qiyməti 70 dolları keçdi
04 Yanvar 2018 "Apple"ın kapitallaşması 1 trln. dollara yaxınlaşır
04 Yanvar 2018 Azərbaycan nefti son ayların rekordunu qırdı
02 Yanvar 2018 Valyuta mübadiləsi əməliyyatları yeni qayda ilə aparılacaq
29 Dekabr 2017 ABŞ-da neft hasilatı oktyabrdan sonra ilk dəfə azalıb
27 Dekabr 2017 Azərbaycan Türkiyəyə qaz ixracını azaldıb
26 Dekabr 2017 Qlobal iqtisadi reytinq üzrə proqnozlar açıqlanıb
13 Dekabr 2017 Dollar bu gün bahalaşacaq - DİQQƏT
12 Dekabr 2017 Neftin qiyməti rekord həddə çatdı
06 Dekabr 2017 Bitkoin tarixi rekordunu yenilədi
27 Noyabr 2017 "Bitcoin" 10 min dollaradək bahalaşıb