b_550_325_16777215_00_images_xeber_sekilleri__30.11.2018_n97.jpg

Xəbər verdiyimiz kimi, ötən gün 18 yaşlı Yevlax rayon sakini Sona Əliyeva  zəhərlənərək ölüb. Onun arıqlamaq üçün istifadə etdiyi kömür tərkibli dərmandan zəhərləndiyi ehtimal olunur. Xatırladaq ki, ötən il eynitipli dərman daha iki qadının ölüm səbəbi kimi göstərilmişdi. İnsanların arıqlamaq üçün reseptsiz dərmanlar qəbul etməsi bu kimi faciələrlə nəticələnə bilir. Bəs bu halların baş verməsində kimlər məsuliyyət daşıyır? İnsanların arıqlamaq üçün reseptsiz dərman qəbul etməsi nə dərəcədə doğrudur? Bu müstəvidə hansı hüquqi tədbirlər görülməlidir?

Tibb elmləri doktoru, həkim Adil Qeybulla məsələ ilə bağlı Missiya.Az –ın suallarını cavablandırıb.

O bildirib ki, əgər ölüm aktı qeydə alınıbsa, mütləq tibbi ekspertizanın nəticəsi öyrənilməlidir:

“Bu ciddi məsələdir. Cavan bir adam niyə dünyasını dəyişir? Kim bunu araşdırmalıdır? Əvvəla bu kimi hallarda ölən adamın himayədarları, valideyləri onu yarmağa qoymurlar. Onlar buna icazə verməlidirlər ki, diaqnoz dəqiqləşdirilsin. Buna görə, hüquq mühafizə orqanları da hadisənin tam araşdırılmasında o qədər də maraqlı olmur. Nəticədə isə, ölüm halları davam edir. Yəni ki, ən böyük problem ölmün hansı səbəbdən baş verdiyini müəyyən etməkdir. Əvvəlcə araşdırılmalıdır ki, burada həqiqətən dərman zəhərlənməsi olub və toksiki vəziyyət alıb, yoxsa başqa səbəb var. Yalnız bundan sonra şəxsin dərmanı necə əldə etdiyi, ona kimin məsləhət gördüyü, həmin dərmanı hansı şirkətin ölkəyə gətirdiyi araşdırılıb məsuliyyətə cəlb olunmalıdır. Əgər insan dərmandan zəhərlənibsə, onu gətirən firmanın yaxasından yapışılmalıdır ki, bu dərman hardan gəlib, niyə bunun təhlükəsizlik parametrlərinə riayət olunmayıb ki, bu kimi hal baş verib. Yəni ölümün birbaşa səbəbi araşdırılmamış buna hüquqi qiymət vermək və hüquq müstəvisində bunu müzakirə etmək mümkün olmur. Səbəblərin araşdırılmasına mərhumun yaxınları icazə vermədiyi üçün də, bunların heç biri dəqiqləşmir və ictimailəşmir. Biz, ancaq belə, ümumi, abstakt danışırıq”.

b_550_325_16777215_00_images_xeber_sekilleri__30.11.2018_n96.jpg

A.Qeybulla bildirib ki, əgər zəhərlənməyə sözügedən dərman səbəb olubsa, ola bilsin onun tərkibində əlavə qatqı olub. Çünki bu dərman əslində zərərsizdir:

“Ümumiyyətlə aktivləşdirilmiş kömür əslində zərərsiz dərmandır. O, sadəcə olaraq kömürdür və aktivləşdirilir, həzm zamanı parçalanır, qazları və müxtəlif toksiki maddələri absorsiya (udma) edib bədəndən çıxarır. İnsanlar illərdir bu dərmanı qəbul edir. Əgər zəhərlənərək ölüm halı dəqiq bu dərmanın təsir ilə olubsa, ola bilər ki, onun tərkibində nə isə qatqı olub. Başqa bir ehtimal da, şəxsin bu dərmanla yanaşı, nə isə başqa dərman qəbul etməsi ola bilər. Bu məsəldə birmənalı danışmaq olmur. İnformasiya budur ki, şəxs bu dərmanı içib və bundan sonra dünyasını dəyişib. Bunların araşdırılması üçün mütləq məhkəmə tibbi ekspertizanın rəyi olmalıdır”.

A.Qeybulla dünya təcrübəsindən misal gətirərək, bu kimi halların baş verəmsinin qarşısının alınası üçün güclü kadrlara ehtiyac olduğunu deyib. O, həmçinin, bu sahədə birdəfəlik ciddi qanunların qəbul olunmasının vacibliyini də vurğulayıb:

“Dünyanın hər yerində ail təhsilli dietolioqlar var. Bu, bizdəki kimi pərakəndə formada deyil. Dietoloq təhsilli, kifayət qədər bilgili olmalıdır. O, orqanizmdə qida balansını normaya sala, oraqnizmdəki dəyişikliklərdən asılı olaraq, onu korreksiya edə bilməlidir. Müəyyən xəstəliklər istisna olmaq şərti ilə, daxil olan kalori ilə çıxan kalorini nizama saldıqda, bədən əvvəlki çəkisinə qayıdır.

Bu gün bizim apteklərdə min cür dərman satılır və ordan nə istəsən almaq mümkündür. Onların əksəriyyətinin mənşəyi isə müəmmalıdır. Bu dərmanlardan kor-koranə istifadə etmək yalnışdır. Bütün bunlara görə, mən hesab edirəm ki, bu işlər sistemli şəkildə nizama salınmalıdır. Azərbaycanda bu sahədə böyük boşluqlar var. Sistem, icbari tibbi sığorta yoxdur. Apteklər də maraqlıdır ki, dərmanı satılsın. Biz bu cür qüsurlu şəraitdə yaşayırıq. Bunu sistemə salıb, bir dəfəlik qərar vermək lazımdır ki, aptek şəbəkəsindən konkret dərmanlar ancaq reseptlə verilsin. Dünya təcrübəsindən misal gətirsək, bu gün İngiltərədə “ibuprofen” və “parasetamol” ağrıkəsiciləri marketdə, qalan dərmanlar aptekdə satılır. Ordan heç kim aptekdən resseptsiz dərman ala bilməz. Bizdə də bu tətbiq olunmalıdır”.

Natəvan Abdullayeva

Missiya.Az

 

 

19 Dekabr 2018 Yerli ixracatçı sahibkarlar üçün gömrük əməliyyatlarına dair təlim keçiriləcək
18 Dekabr 2018 Azərbaycanda 5 gün iş olmayacaq
17 Dekabr 2018 Nərmin Şahmarzadə üzr istədi - VİDEO
17 Dekabr 2018 Umayra Tağıyevanın yerinə yeni təyinat
17 Dekabr 2018 Mübariz İbrahimovu "qatil" adlandıran qız məhkəməyə verildi - VİDEO
17 Dekabr 2018 İlham Mirzəyevə ağır itki - FOTO
17 Dekabr 2018 Azərbaycanda dəhşətli ailə faciəsi - 3 nəfər öldü
17 Dekabr 2018 "Maşın"da Ramin Nabranı və Mənsur Şərifi hədəf seçən iştirakçının acı sonu - VİDEO
15 Dekabr 2018 Mübariz İbrahimovu təhqir edən qızla bağlı ilginc faktlar: MÜƏLLİMƏSİ DANIŞDI
15 Dekabr 2018 Deputat sərxoş halda Bakının mərkəzində dava saldı
14 Dekabr 2018 DSX Ermənistanla dövlət sərhədindəki döyüş postlarını təhvil alıb
14 Dekabr 2018 Azərbaycanda dopler radar müşahidə sistemi tətbiq olunacaq
14 Dekabr 2018 Kiyevdə təqibə və hədəyə məruz qalan azərbaycanlı jurnalistin işi ilə bağlı detallar məlum olub
14 Dekabr 2018 Azərbaycanlı azarkeşlər erməni təxribatçıların dərsini verdilər - VİDEO
13 Dekabr 2018 Prezident idmançılara ev bağışladı - FOTOLAR
13 Dekabr 2018 Yetkinlik yaşına çatmayan qızı qaçıranlara hökm oxundu
13 Dekabr 2018 İlham Əliyev ilin idman yekunlarına həsr olunan mərasimdə - FOTOLAR
13 Dekabr 2018 Azad Rəhimov “Buta Palace”-ın art direktorunu ömürlük həbsə yollatdıra bilər
13 Dekabr 2018 Dünya yeni trendə qədəm qoyur: Qaradərililər – FOTOLAR
13 Dekabr 2018 Emin Ağalarovun rus müğənni ilə şıdırığı Azərbaycan rəqsi - Ad günündən VİDEO